آیا بازار سهام آمریکا در حال بازنگری در ارزش‌گذاری شرکت‌های هوش مصنوعی است؟
هفته گذشته برای سهام فناوری آمریکا هفته سختی بود: شاخص نزدک ۱۰۰، که بزرگ‌ترین شرکت‌های فناوری جهان را در خود جای می‌دهد، ۵٫۵٪ افت کرد و سهام متا، مالک فیس‌بوک و اینستاگرام، حدود ۱۰٪ ارزان شد. اما نکته مهم این افت، خود اعداد نیستند؛ پرسشی است که پشت آن‌ها ایستاده است: آیا هزینه‌های عظیم هوش مصنوعی سرانجام به سود پایدار تبدیل می‌شوند؟
۱. چه اتفاقی افتاده است؟
بر اساس یادداشت گلدمن ساکس که رویترز در ۲۶ اکتبر منتشر کرد، افت هفته گذشته شدیدترین افت هفتگی نزدک ۱۰۰ از آوریل ۲۰۲۵ بود؛ زمانی که اعلام تعرفه‌های گسترده دولت ترامپ بازارهای جهان را به لرزه درآورد. سهام متا از محرک‌های اصلی این افت بود: این شرکت گزارش درآمدی قوی منتشر کرد، اما هم‌زمان اعلام کرد برای سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی به سرمایه بیشتری نیاز دارد و همین پیام، بازار را نگران کرد. نوسان به بازار اوراق قرضه هم رسید و سرمایه‌گذاران به سمت اوراق خزانه‌داری آمریکا، به‌عنوان دارایی امن‌تر، رفتند.
۲. چرا بازار نگران شده است؟
شرکت‌های بزرگ فناوری در رقابتی پرهزینه برای ساخت زیرساخت هوش مصنوعی‌اند: مراکز داده عظیم، پردازنده‌های پیشرفته و ظرفیت محاسباتی. این هزینه‌ها، که در ادبیات مالی «هزینه سرمایه‌ای» نامیده می‌شوند، با سرعتی کم‌سابقه در حال رشدند، در حالی که درآمدی که مستقیماً از خدمات هوش مصنوعی به دست می‌آید هنوز با همان سرعت رشد نکرده است. نگرانی بازار شکست فناوری نیست؛ فاصله احتمالی میان سرعت رشد هزینه‌ها و توان شرکت‌ها برای تبدیل این هزینه‌ها به سود است. وقتی شرکتی مانند متا، با درآمدی قوی، از نیاز به سرمایه بیشتر سخن می‌گوید، سرمایه‌گذار می‌پرسد این چرخه تا کجا ادامه دارد و بازده آن چه زمانی محقق می‌شود.
۳. داده‌ها چه می‌گویند؟
یادداشت گلدمن ساکس فقط از افت قیمت‌ها نمی‌گوید؛ از رفتار بازیگران بزرگ بازار هم نشانه می‌دهد. صندوق‌های پوشش ریسک «روندگرا»، که الگوریتم‌هایشان روندهای بازار را دنبال می‌کنند، بدترین هفته خود از سال ۲۰۲۴ را با افت ۲٪ تجربه کردند و صندوق‌های بنیادی نیز در همان هفته ۱٫۱٪ عقب نشستند. میز معاملات گلدمن از فروش حدود ۲۰ میلیارد دلار سهام فناوری در دو هفته اخیر خبر داده است؛ رقمی نزدیک به موج فروش ۲۳ میلیارد دلاری ماه ژوئیه. در عین حال، یک داده مهم برای احتیاط هم وجود دارد: صندوق‌های بنیادی با وجود افت ۳٫۸٪ از ابتدای اکتبر، از ابتدای سال همچنان ۸٫۸٪ مثبت‌اند؛ یعنی افت اخیر، دست‌کم تا اینجا، اصلاحی در دل یک سال عمدتاً صعودی است، نه وارونگی کامل روند.
۴. پیامدها چیست؟
اگر این بازنگری ادامه یابد، اثرش فقط به سهام چند شرکت محدود نمی‌ماند. ارزش‌گذاری پایین‌تر، هزینه تأمین سرمایه برای پروژه‌های زیرساختی را بالا می‌برد و می‌تواند سرعت ساخت مراکز داده و مشاغل وابسته به آن‌ها را کم کند. برای خانوارهای آمریکایی، از جمله ایرانیان مقیم آمریکا که پس‌انداز بازنشستگی و سرمایه‌گذاری‌شان در صندوق‌های شاخصی به عملکرد همین چند شرکت بزرگ گره خورده است، افت شاخص‌هایی مانند نزدک ۱۰۰ مستقیماً به معنای کاهش ارزش آن پس‌اندازهاست. هم‌زمان، فشار بازار می‌تواند شرکت‌ها را به انضباط مالی بیشتر در هزینه‌های هوش مصنوعی وادارد؛ چیزی که در بلندمدت لزوماً به زیان بخش فناوری نیست.
۵. چه چیزی هنوز قطعی نیست؟
یک هفته افت، به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی شکست خورده یا حبابی ترکیده است. داده‌های درآمد واقعی از هوش مصنوعی هنوز محدود است و قضاوت نهایی به عملکرد خود شرکت‌ها بستگی دارد. آزمون فوری این هفته است: مایکروسافت و آلفابت چهارشنبه‌شب و آمازون پنجشنبه گزارش درآمدی منتشر می‌کنند و ارقام درآمد ابری و هوش مصنوعی و برنامه هزینه سرمایه‌ای آن‌ها می‌تواند نگرانی بازار را تأیید یا تضعیف کند. در سمت عرضه سرمایه نیز همین هفته گزارش اتاق درباره برنامه عرضه عمومی آنتروپیک نشان داد گرسنگی سرمایه در این بخش فقط به شرکت‌های بورسی محدود نیست.
۶. جمع‌بندی تحلیلی
بازار سهام آمریکا هفته گذشته علیه هوش مصنوعی رأی نداد؛ درباره قیمت آن دوباره سؤال کرد. فاصله میان روایت رشد نامحدود و پرسش از بازده سرمایه، همان جایی است که ارزش‌گذاری‌های آینده این بخش تعیین می‌شود. برای پاسخ دقیق‌تر، باید به‌جای نوسان روزانه، سه چیز را در هفته‌ها و فصل‌های پیش رو دنبال کرد: رشد درآمد واقعی خدمات هوش مصنوعی نسبت به هزینه سرمایه‌ای، واکنش شرکت‌ها در گزارش‌های درآمدی این هفته، و اینکه آیا فروش سهام فناوری از یک اصلاح مقطعی فراتر می‌رود یا نه.
جعبه دعوت به اقدام: تحلیل کامل و روزانه اقتصاد آمریکا را در سایت اتاق تحلیل اقتصاد آمریکا بخوانید و برای دریافت گزارش‌ها در واتس‌اپ و تلگرام همراه شوید — لینک‌ها در سایت: https://useconomyanalysis.com
مشخصات انتشار: تاریخ ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶؛ منبع: رویترز، ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶، گزارش یادداشت گلدمن ساکس درباره معاملات صندوق‌های پوشش‌ریسک در هفته منتهی به جمعه گذشته؛ ارقام سهام و شاخص‌ها از همان گزارش نقل شده‌اند و پیش از انتشار با متن رویترز تطبیق داده شده‌اند.