چرا نفت برنت به ۱۱۶ دلار رسید و داوجونز ۷۰۰ واحد سقوط کرد؟
۱ آبان ۱۴۰۵ — نفت برنت در معاملات روز جمعه با رشد نزدیک به ۳ درصدی از مرز ۱۱۶ دلار گذشت و به بالاترین سطح شش ماه اخیر رسید؛ هم‌زمان داوجونز حدود ۷۰۰ واحد سقوط کرد. موج تازه تنش‌ها در خاورمیانه — از حمله به تأسیسات آرامکو در ینبع تا گزارش‌هایی از طرح آمریکا برای حملات تازه به ایران — دوباره «حق‌بیمه جنگی» را به بازار نفت برگرداند؛ درست ۱۱ روز مانده به انتخابات میان‌دوره‌ای و ۴ روز مانده به نشست فدرال رزرو.
چه اتفاقی افتاد؟
قیمت نفت برنت (تحویل دسامبر) روز جمعه با ۲.۷ درصد رشد به ۱۱۶.۲۴ دلار رسید و در طول روز تا ۱۱۷.۴۱ دلار هم بالا رفت — بالاترین سطح از اوایل مه و سومین هفته متوالی رشد (حدود ۵ تا ۶ درصد در این هفته). نفت WTI آمریکا هم با حدود ۳ درصد رشد از ۱۰۲ دلار گذشت و برای اولین بار در پنج هفته اخیر بالای ۱۰۰ دلار تثبیت شد. صندوق USO که نوسان نفت آمریکا را دنبال می‌کند به ۱۶۷.۸۸ دلار رسید؛ بالاترین سطح در بیش از ۱۱ سال.
پشت این جهش، خبرهای تازه روز جمعه بود:
• حمله حوثی‌ها به تأسیسات آرامکو در ینبع عربستان؛
• گزارش‌هایی مبنی بر اینکه آمریکا طرح حملات تازه به ایران را برای پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آماده کرده و به کارکنان غیرضروری و خانواده‌هایشان دستور خروج از عربستان داده است؛
• پست دونالد ترامپ در تروث‌سوشال که ایران را متهم کرد با «ساختگی» خواندن حملات به کشتی‌ها در تنگه هرمز، عمداً قیمت نفت را پیش از انتخابات بالا می‌برد؛
• ادعای سپاه پاسداران مبنی بر اصابت به چهار کشتی و برخورد سه کشتی به مین در خلیج فارس و تنگه هرمز؛
• اظهارات رئیس ستاد ارتش ایران، سرلشکر امیر حاتمی، مبنی بر آمادگی کامل برای «جنگ نامتقارن»؛
• هشدار سیتی‌گروپ که بازگشت جریان نفت از تنگه هرمز ممکن است پایدار نباشد و ناشی از برداشت از ذخایر انبارشده باشد.
چرا مهم است؟
این یک «شوک عرضه» کلاسیک است: نفت گران‌تر یعنی تورم بالاتر، دقیقاً در زمانی که تورم همچنان داغ‌ترین مسئله رأی‌دهندگان است. بر اساس نظرسنجی‌ها، ۷۳ درصد آمریکایی‌ها از عملکرد ترامپ در موضوع هزینه زندگی ناراضی‌اند و بنزین با میانگین ۴.۲۹ دلار — حدود ۴۰ درصد بالاتر از پارسال — هر روز این نارضایتی را تازه می‌کند. آژانس AAA می‌گوید اکتبر امسال در مسیر ثبت گران‌ترین اکتبر تاریخ برای بنزین آمریکاست.
برای فدرال رزرو هم معادله سخت‌تر شد: نفت ۱۱۶ دلاری فشار تورمی را بالا نگه می‌دارد و احتمال افزایش نرخ بهره در دسامبر را — که بازار آتی حدود ۸۰ تا ۸۵ درصد قیمت‌گذاری کرده — تقویت می‌کند؛ در حالی که هم‌زمان، لرزش سهام تکنولوژی بر سر هزینه‌های سرسام‌آور هوش مصنوعی، نگرانی از کندی رشد را زنده نگه داشته است. کوین وارش، رئیس فدرال رزرو، چهارشنبه آینده (۲۸ اکتبر) پس از نشست، کنفرانس خبری دارد و دویچه‌بانک انتظار دارد سیگنال انقباضی تازه‌ای درباره ادامه افزایش نرخ‌ها بدهد.
اثر بر بازارها و ایرانیان مقیم آمریکا
بازار سهام جمعه زیر فشار نفت و تکنولوژی لغزید: داوجونز حدود ۷۰۰ واحد (۱.۳ درصد) افت کرد، S&P 500 حدود نیم درصد پایین آمد و چهار پنجم سهام آن منفی بودند؛ شاخص در مسیر دومین هفته متوالی منفی است. نزدک پس از سقوط ۲.۶ درصدی پنجشنبه، تقریباً بدون تغییر ماند. برندگان روز، سهام انرژی بودند. بازده اوراق ۱۰ساله حدود ۴.۹۹ درصد ماند.
برای ایرانیان مقیم آمریکا، اثر مستقیم در پمپ بنزین است: میانگین ملی ۴.۲۹ دلار در برابر ۳.۰۷ دلار پارسال یعنی پر کردن یک باک ۱۵ گالنی حدود ۶۴ دلار در برابر ۴۶ دلار پارسال. در ایالت‌های حاشیه دریاچه‌های بزرگ به‌دلیل مشکل پالایشگاهی اوضاع بدتر است: میشیگان ۴.۷۷ دلار و اوهایو ۴.۳۷ دلار. گازوئیل هم حدود ۶.۲۸ دلار است که هزینه حمل‌ونقل کالا را بالا می‌برد و به‌تدریج به قیمت کالاها سرایت می‌کند. با نزدیک شدن به زمستان، هزینه رفت‌وآمد و گرمایش بخش بزرگ‌تری از بودجه خانوار را می‌بلعد؛ مقایسه قیمت پمپ‌ها و تجمیع سفرها در این هفته‌ها واقعاً تفاوت می‌سازد.
جمع‌بندی
نفت دوباره به متغیر تعیین‌کننده اقتصاد آمریکا تبدیل شده است: سرنوشت تورم، تصمیم دسامبر فدرال رزرو و حتی حال‌وهوای انتخابات ۳ نوامبر به آن گره خورده است. اگر جریان نفت از هرمز پایدار بماند و خبری از حمله تازه نباشد، «حق‌بیمه جنگی» می‌تواند به‌سرعت تخلیه شود؛ اما هر تشدید تازه، مسیر را به سمت ۱۲۰ دلار باز می‌کند. چشم‌ها به خبرهای آخر هفته، میانگین روزانه AAA و بازگشایی بازارهای آتی یکشنبه‌شب خواهد بود.
جعبه پیگیری: برای تحلیل‌های روزانه اقتصاد آمریکا، صفحه اینستاگرام @useconomyanalysis را دنبال کنید و از لینک بایو عضو کانال واتس‌اپ و تلگرام «اتاق تحلیل اقتصاد آمریکا» شوید. مطالب مرتبط: گزارش نفت پنجشنبه و سقف پنج‌ماهه برنت؛ گزارش اعتماد مصرف‌کننده میشیگان؛ تقویم اقتصادی (نشست فدرال رزرو ۲۷–۲۸ اکتبر).
منابع: نیویورک‌پست (۲۳ اکتبر ۲۰۲۶)؛ آسوشیتدپرس (۲۳ اکتبر ۲۰۲۶)؛ CNN (۲۳ اکتبر ۲۰۲۶)؛ رویترز؛ AAA (۲۲ اکتبر ۲۰۲۶)؛ اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)؛ آنادولو.