صبح چهارشنبه، تقریباً هیچ روزنامهٔ بزرگی در آمریکا دربارهٔ معنای شب انتخابات با رقیبش اختلاف نداشت: رأیدهنده، دونالد ترامپ را تنبیه کرد. آسوشیتدپرس کنترل سنا را سهشنبه ساعت ۲۳:۵۶ و کنترل مجلس نمایندگان را بامداد چهارشنبه ساعت ۰۱:۵۳ رسماً برای دموکراتها اعلام کرد؛ تابلو در قفل نهایی صبح، سنا ۵۴ به ۴۴ و مجلس ۲۲۲ به ۱۳۸ بود. اختلاف مطبوعات فقط سرِ «چرایی» و «پیامد» است: جناح چپ این حکم را آغاز پایان یک عصر میخواند و جناح راست، دستکم در اتاق خبر والاستریت ژورنال، صورتحساب شکست را روی میز خود ترامپ میگذارد.
خط چپها
هیئتتحریریهٔ نیویورکتایمز یک هفته پیش از رأیگیری، در سرمقالهٔ «ترامپ شکست خورده است؛ او را پاسخگو کنید»، دقیقاً همین حکم را تجویز کرده بود: “A vote for a Democratic candidate is the best way for Americans to repudiate the Trump administration's performance over the past two years” — «رأی به یک نامزد دموکرات بهترین راه آمریکاییها برای ردّ عملکرد دولت ترامپ در دو سال گذشته است». تایمز پیامدش را هم پیشبینی کرده بود: “it will create a desperately needed check on Mr. Trump during his final two years in office” — «مهاری سختموردنیاز بر ترامپ در دو سال پایانیاش در قدرت ایجاد خواهد کرد». اتاق خبر تایمز نیز نتیجه را نخستین رأی ملی دربارهٔ دورهٔ دوم ترامپ خواند.
تحلیل اصلی واشنگتنپست (آیزاک آرنسدورف) شکست جمهوریخواهان را بزرگترین باخت این حزب در نیمقرن خواند: “The American voter dealt President Donald Trump a historic rebuke on a scale not seen since 1974” — «رأیدهندهٔ آمریکایی توبیخی تاریخی به دونالد ترامپ وارد کرد، در مقیاسی که از سال ۱۹۷۴ دیده نشده بود». لسآنجلستایمز نیز قاب خود را شخصی بست: تیتر تحلیلیاش “For Trump, Democratic blowout is a stark personal repudiation” — «برای ترامپ، پیروزی کوبندهٔ دموکراتها یک ردّ شخصیِ صریح است».
خط محافظهکارها
سختترین سرزنش اما از والاستریت ژورنال آمد. تحلیل خبری اصلی ژورنال، به قلم آرون زیتنر، با این جمله آغاز میشود: “Rarely in American politics has a president traded away so much political support so quickly” — «بهندرت در سیاست آمریکا رئیسجمهوری اینهمه حمایت سیاسی را به این سرعت از دست داده است». زیتنر مقصر را نه رسانهها میداند و نه شانس؛ انتخابهای خود رئیسجمهور را: “A war of choice with Iran and tariffs imposed on U.S. trading partners betrayed his promise to avoid foreign entanglements and tame inflation” — «جنگی انتخابی با ایران و تعرفههایی که بر شرکای تجاری آمریکا بسته شد، به وعدهٔ او برای دوری از درگیریهای خارجی و مهار تورم خیانت کرد». ژورنال مداخلههای ترامپ در انتخابات مقدماتی و نامزدهای ضعیفِ دستچینش را هم به این فهرست افزود. بخش دیدگاه ژورنال از فرسایش رأی حزب در تقریباً همهٔ گروههای جمعیتی گفت و استیون لا، از مدیران ارشد عملیات انتخاباتی جمهوریخواهان، در همان صفحات گفت: “You can't deny this is an historic and catastrophic loss for the Republican Party” — «نمیشود انکار کرد که این، شکستی تاریخی و فاجعهبار برای حزب جمهوریخواه است». دفاع ترامپ در گفتوگو با ژورنال دوپاره بود؛ جنگ ایران را تا حدی سهیم دانست، اما خط اصلیاش این ماند: “The biggest issue is that I wasn't on the ballot” — «مسئلهٔ اصلی این است که من در برگهٔ رأی نبودم».
نقطهٔ اجماع
از نیویورکتایمز تا ژورنال، چهار گزاره تقریباً در همهٔ اتاقهای خبر تکرار شد. نخست، این انتخابات رفراندوم بر سر ترامپ بود، چون خود او از هوادارانش خواسته بود «وانمود کنند او در برگهٔ رأی است»؛ آسوشیتدپرس در جمعبندیاش نوشت: “They did. And it went very badly for him and his Republican Party” — «همین کار را کردند و نتیجه برای او و حزب جمهوریخواهش خیلی بد از آب درآمد» — و یکی از تیترهای جمعبندی AP این بود که «پایان عصر ترامپ شاید دارد آغاز میشود». یواسای تودی هم تیتر زد که ترامپ خودش آتش این شکست را روشن کرده است. دوم، موتور این رأی، اقتصاد خانوار بود؛ AP نوشت انتخابات “channeled voters' deep frustrations over high prices, the Iran war and concerns over government corruption” — «ناامیدی عمیق رأیدهندگان از قیمتهای بالا، جنگ ایران و نگرانی از فساد دولتی را به صندوقها ریخت». سوم، رأیدهندگان صریحاً مهار بیشتر رئیسجمهور را خواستند. چهارم، هشدار مشترک هر دو جناح به برندگان: ژورنال یادآوری کرد که رأیدهندگان بیشتر جمهوریخواهان را رد کردند تا اینکه دموکراتها را در آغوش بگیرند؛ مأموریت کنگرهٔ تازه از نگاه افکار عمومی «مهار و نظارت» است، نه چک سفید برای یک برنامهٔ بزرگ.
یعنی چه؟
اجماع مطبوعاتی، خود یک دادهٔ سیاسی است: وقتی حتی روزنامهٔ محافظهکار والاستریت هم علت شکست را جنگ، تعرفه و نامزدهای ترامپ میداند، کاخ سفید دیگر نمیتواند روایت «توطئهٔ رسانهها» را به حزبش بفروشد و نبرد اصلی جمهوریخواهان از امروز، نبرد جانشینی است. رویترز جمعبندی مشترک بیشتر تحلیلها را چنین فشرده کرد: “The results will usher in a new era of divided government in Washington” — «این نتایج، عصر تازهای از حکومت تقسیمشده را در واشنگتن آغاز خواهد کرد». ترجمهٔ عملی آن برای دو سال آینده: استماع و احضاریه بهجای قانونگذاری بزرگ، سدّ سنا بر سر منصوبان ترامپ، نبرد بودجه و سقف بدهی، و سقف وتوی رئیسجمهور بر رویاهای اکثریت تازه. پیام اقتصادیاش: مطبوعات، از چپ تا راست، این رأی را رأی علیه هزینهٔ زندگی، تعرفه و جنگ خواندهاند؛ یعنی فشار سیاسی بر کاخ سفید برای عقبنشینی از جنگ تجاری از امروز ساختاری است، هرچند ابزار اجرایی تعرفه همچنان دست رئیسجمهور میماند.
منابع
The New York Times (Editorial Board) — “Trump Has Failed. Hold Him to Account”
The New York Times — “Democrats Seize Control of Congress as Voters Rebuke Trump”
The Washington Post (Isaac Arnsdorf) — “Voters punish Trump with historic swing to Democrats”
The Wall Street Journal (Aaron Zitner) — “Political Reckoning Shatters Trump’s Grip on Washington”
The Wall Street Journal — “Democrats Win Victories on a Historic Scale”
The Wall Street Journal — “Trump Acknowledges Iran War Is Partly to Blame for Republican Losses”
The Wall Street Journal (Opinion) — “The GOP Loses Ground Across the Board”
USA Today — “How Trump ignited a midterm drubbing for Republicans”
Los Angeles Times — “Democrats take Congress in historic sweep as voters rebuke Trump”؛ “For Trump, Democratic blowout is a stark personal repudiation”
Associated Press — “4 takeaways from election night”
Reuters — “Democrats seize Congress in sweeping midterm repudiation of Trump”
عکس: Pexels